'هاتف اصفهانی'
| تولد |
نیمه نخست قرن دوازدهم
اصفهان |
| مرگ |
۱۱۹۸ ه. ق.
قم |
| مدفن |
قم |
| نام دیگر |
میراحمد |
| زمینه فعالیت |
شاعر |
| دوره |
قرن دوازدهم هجری |
| فرزندان |
سحاب اصفهانی |
زندگینامه: سید احمد حسینی متخلص به هاتفاصفهانی از شعرای نامی ایران در عهد افشاریه و زندیه است. وی اصالتا از خانوادهای آذربایجانی بود ولی در اصفهان بدنیا آمد; سید احمد دركودكی به تحصیل علوم قدیمه و از جمله ادبیات فارسی و عربی،طب، منطق و حكمت پرداخت و گذشته از علم طب كه در آن تسلط داشت، به یكی از سرآمدان زبان عربی مبدل گشت و اشعاری به زبان عربی سرود. هاتف در جوانی به سرودن اشعار خود پرداخت و در طول زندگی آرام خود از مدح شاهان و روی آوردن به دربار سلاطین خود داری كرد و بیشتر به مطالعه و حكمت و عرفانمشغول بود. وی در سال 1198 درگذشت. هاتف اصفهانی شاعری توانا و مسلط به زبان و ادبیات فارسی بود؛ وی از سبك شعرای متقدم ایران به ویژه حافظ و سعدی پیروی می كرد و طبع خود را در سرایش تمامیقالبهای شعری اعم از غزل، قصیده و رباعی، ترجیع بند و تركیب بند آزمود. شهرت عمده هاتف به سبب شاهكار بزرگ ادبی او (ترجیع بند عرفانی) است كه در آن هم از حیث حسن تركیب الفاظ و هم از حیث توصیف معانی داد سخن داده است. وی مرثیه های زیبایی نیز با استفاده از ماده تاریخ (حروف ابجد) در مرگ بزرگان و دوستان خود سرود كه این اشعار از ارزش بالایی برخوردارند. ثار: مهمترین اثر باقی مانده از هاتف اصفهانی دیوان اشعار او و چند صد بیت شعر بهزبان عربی است.
بخشی از بند اول ترجیعبند معروف هاتف:
| ای فـدای تـو هم دل و هم جــان |
|
وی نثار رهت هـم این و هـم آن |
| دل فـدای تو چــون تویی دلبر |
|
جان نثار تو چون تویی جانـان |
| دل رهـانـدن ز دست تو مشکـل |
|
جـان فشانـدن به پـای تو آسان ... |
| ساقی آتش پرست و آتش دست |
|
ریخت در ساغر آتش سوزان |
| چون کشیدم نه عقل ماند و نه هوش |
|
سوخت هم کفر از آن و هم ایمان |
| مست افتادم و در آن مستی |
|
به زبانی که شرح آن نتوان |
| این سخــن میشنیـدم از اعضا |
|
همـه حتـی الوریـد و الشـریان |
که یکی هست و هیـچ نیست جـز او
وحـــده لا الــه الاّ هـــو
منابع
1 - براون، ادوارد: تاریخ ادبی ایران ،ترجمه علی پاشا صالح، تهران، بانك ملی، 1333
2 - براون ،ادوارد:تاریخ ادبیات ایران( از آغاز عهد صفویه تا زمان حاضر) ،ترجمه رشید یاسمی، تهران، چاپخانه روشنایی،1316
3 - رضا زاده شفق ، صادق: تاریخ ادبیات ایران، شیراز، دانشگاه پهلوی، 135
تبلیغات 